- Informacje podstawowe
- Rozrywka i rekreacja
- Campingi
- Okręgi i regiony
- Miasta
- · Krk
- · Poreć
- · Pula
- · Rijeka
- · Rovinj
- · Stara Baska
- · Trogir
- Wyprawy
- Chorwacja video
Rijeka
Rijeka jest wielkim portowym i przemysłowym miastem Chorwacji, zamieszkanym przez ponad 133 tys. mieszkańców. Położone jest na wzgórzach, u podnóża masywu Risnjak. Zamieszkuje w nim 170 tys. mieszkańców. Od 1991 roku należy do Chorwacji.
Rijeka powstała na obszarze Rzymskiej twierdzy i osady Tarsatica, w obrębie wielkiego systemu murów obronnych Liburnijski limes (pozostałości w starej części miasta: część muru oraz łuk triumfalny).
Życie w Rijece koncentruje się na Korzo, eleganckim deptaku biegnącym do rzeki Rjeciny, która w okresie międzywojennym wyznaczała granicę Włoch i Jugosławii i była jednym z przedmiotów sporu między obu państwami.
Rijeka i jej zabytki, w odróżnieniu od Splitu czy Dubrownika, nie oczarowuje. Wizyta w tym mieście stanowi atrakcję z innych względów. Rijeka jest równie kosmopolityczna jak porównywany z nią często włoski Triest i co najmniej o głowę przewyższa go swoją młodzieńczą spontanicznością i otwartością na świat. Nam, Polakom wydaje się swojska, mieszkańcy jej zaś - przyjaźni i życzliwi. Nie spotyka się tu sztuczności, blichtru, snobizmu, znudzenia światem, czym epatują niektórzy przybysze w chorwackich centrach turystycznych czy letniskach.
Rijeka jest największym portem Chorwacji, kluczowym węzłem komunikacyjnym w rejonie Kvarneru i nad Adriatykiem oraz trzecią pod względem wielkości aglomeracją (44 km2).
Wzmianki o Tersaticy pojawiły sie w "Historii naturalnej"-Pliniusza Starszego (23-97) oraz w "Almagest"-Ptolemeusza (II w). Tarsaticę zniszczyły w 799 roku wojska Karola Wielkiego. Jako nadmorskie miasto Rijeka rozwijała się w XIII wieku, otoczona murami, wewnątrz których wiły się wąskie uliczki, ze ściśniętymi jeden przy drugim domami oraz okazalszymi budynkami publicznymi i pałacami.
Pod koniec XV w. przechodzi pod panowanie Habsburgów. W 1709 roku karol VI ogłosił Rijekę wolnym portem, a jego córka Matria Teresa utworzyła oddzilną prowincję z Rijeką jako stolicą. Trakrtat w Rapallo przyznał Rijece niezależność, ale 1924 roku Włochy anektowały miasto i okolice. Po II wojnie światowej Rijeka wchodzi w skąłd Jugosławii, a po jej rozpadzie znajduje się w niepodległej Chorwacji. Przez lata, w miarę rozwoju miasta stare dzielnice były wybużane, a na ich miejscach powstawały nowe budoowle. W wyburzeniach miestu pomagały też trzesienia ziemi. Wielki szkody poczyniły trzęsienia ziemi w 1750 i 1763 roku.
Na Stare Miasto (Stari Grad) i rynek prowadzi Brama. Przy rynku ratusz (1532-1835). Przed ratuszem kamienny słup z 1509 roku z płskorzeźbą patrona Rijeki św. Vida, trzymającego makietę Rijeki. Słup służył jako maszt dla sztandaru miejskiego.
Po zachodniej stronie rynku znajduje się największy średniowieczny budynek Rijeki-kompleks d.klasztoru Augustianów 1315 r. Zachował się gotycki kościół św.Jeronima, klauzura i dwie kaplice gotyckie. Niemal na wprost przejścia pod wieżą zegarową, nieco pod górę monumentalna i okazała, dziś zrujnowana i wciśnięta między podniszczone domy Stara Brama (Stara Vrata), zwana też Rzymską - rzymski łuk triumfalny. Na prawo od rynku kompleks starych domów, do Kościoła Zborna Crkva (XIII w). Obok wejścia do kościoła, nie związana z nim architektonicznie, romańska dzwonnica z białego kamienia, zgórną częścią w stylu gotyckim (1377 r), przechylona w stronę kościoła - przypominająca trochę Krzywą Wieżę w Pizie. Pod prawą ścianą koscioła fragment rzymskiego muru oraz płyty nagrobne (XVI-XVII w). Na prawo od muru wychodzimy nad Mrtvi Kanal, nie opodal mostu (na rz. Rijećina) do dzielnicy Suśak, gdzie na wzgórzu znajduje się zamek Trsat. Na północ, na wzniesieniu znajduje się kościół św. Vida z monumentalnym portalem i kopułą budowany ponad 100 lat (1638-1742). W kaplicy skarbiec ze zbiorem kielichów liturgicznych, wotów oraz krucyfiks gotycki. Na wzgórzu Trsat, do którego prowadzi 561 schodów znajduje się kosciół św. Juraja (XIII w), klasztor Franciszkanów (XV w) oraz kościół św. Marii Loretańskiej, z grobowcami Frankopanów. Miejsce to nazywane jest "chorwackim Nazaretem" i odwiedzane przez tłumy pielgrzymów z całej Europy. W głównym ołtarzu (1692 r) obraz Matki Boskiej - dar papieża Urbana V z 1367 r, boczne ołtarze barokowe (XVII-XVIII w).
Ważną atrakcją turystyczną jest jeszcze wieża zegarowa (Gradski Toranj), stojąca niegdyś nad brzegiem i pełniąca rolę bramy od strony morza. To jedyna okazalsza pozostałość średniowiecznych murów XII w., przebudowana w XVIII wieku w stylu barokowym. Na fasadzie popiersia cesarzy austriackich: Leopolda I i Karola VI, zegar pochodzi z XVII wieku.
źródło: "Przewodnik po Jugosławii"
